آخرين مطالب

مهر گزارش می‌دهد؛

نوروز در تاریخ قم/ از کلوخ اندازون تا گره زدن سبزه سياسي

نوروز در تاریخ قم/ از کلوخ اندازون تا گره زدن سبزه

  بزرگنمايي:

عصر قم - قم - مردم قم قدیم از هفته‌ها قبل از شروع سال جدید با رسم و رسوم خاصی به استقبال نوروز می‌رفتند.

خبرگزاری مهر - گروه استان‌ها: بوی سیر و سنجد و سمنو، سبزی و شادابی سبزه و سنبل، رقص ماهی قرمز و آواز و دهل حاجی فیروز همه شروع بهاری دیگر را نوید می‌دهند و شهر آماده می‌شود تا نو شدن طبیعت را جشن بگیرد.
سفره‌های هفت سین تنها نمونه‌ای از میراث تاریخی است که این جشن به یادگار مانده است. از رسم و رسومی که هزاران سال دست به دست شده است حالا تنها تصویری نخ نما به یادگار مانده است و بسیاری از این رسوم در گذر تاریخ به فراموشی سپرده شده است.
خانه تکانی و استقبال از ارواح
محمد قاضی، از اعضای بنیاد قم پژوهی که مطالعات بسیاری در رابطه با قم و تاریخ و گذشته آن داشته است در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: مردم قم به سبک و سیاق بسیاری دیگر از شهرهای کشور با آئین و رسوم خاصی از روزها قبل از شروع سال نو به استقبال آن می‌رفتند و تا روز 13 فروردین که آن را به روز طبیعت می‌شناختند سال نو را گرامی می‌داشتند.
به گفته وی خانه تکانی از رسوم پیش از شروع سال جدید بود که از قدیم در قم رواج داشته است که مردم به دلیل استقبال از ارواح و شروع سال جدید گرد و غبار از خانه‌های خود می‌زدودند.
آن طور که قاضی می‌گوید در گذشته این اعتقاد وجود داشت که با شروع سال نو ارواح و گذشتگان به دیدار خانواده و بستگان خود می‌آیند و خانواده‌ها هم با خانه تکانی و نوکردن و تمیز کردن خانه‌ها به استقبال ارواح گذشتگان خو می‌رفتند.

رواج فرهنگ شادی
عضو بنیاد قم پژوهی اعتقاد دارد که جشن و به نمایش گذاشتن شادی در گذشته بین مردم بسیار رواج داشته است، به طوری که در هر ماه یک روز برای جشن و شکرگذاری انتخاب شده بود.
اعتقاد قدیمی‌ها به آب روان برای حل مشکلات و زدودن غم هم سابقه بسیار قدیمی دارد، به گفته قاضی رسم کلوخ اندازون هم ناشی از همین اعتقاد است که در روزهای پیش از شروع سال نو و قبل از ماه مبارک رمضان خانواده‌ها با انداختن کلوخ‌هایی در آب روان تلاش می‌کردند غم و ناراحتی خود را به همراه کلوخ به دست آب بسپارند تا آن را حل کند.
خانواده‌هایی که وضع مالی بهتری داشتند برای فرزندانشان لباس نو می‌خریدند که همه چند سایز بزرگ‌تر بود
قاضی با بیان اینکه دید بازدیدهای ایام عید که امروز هم رواج دارد نیز سابقه تاریخی دارد و روزهای شروع سال نو را خانواده‌ها به دیدار هم رفته و کینه و دشمنی اگر داشتند کنار می‌گذاشتند، افزود: روز 13 به در هم به هیچ وجه کسی در خانه نمی‌ماند و با حضور در امامزاده‌هایی همچون شاه سید علی، شاه احمد قاسم و شاه جمال ( ع) که در گذشته دورتادورشان را باغ فراگرفته بود تجدید روحیه می‌کردند که یک سال کاری جدید را شروع کنند.
به گفته وی مردم شروع سال جدید را سخت نمی‌گرفتند، خانواده‌هایی که از وضع مالی بهتری برخوردار بودند برای فرزندانشان لباس نو می‌خریدند که همه چند سایز بزرگ‌تر بود و فکر سال بعد هم بتواند استفاده کند و خانواده‌هایی هم که وضع مالی چندان خوبی نداشتند لباس پدر خانواده را کوچک می‌کردند و به بچه‌ها می‌پوشاندند.
غذاهای رایج نوروز
آش رشته و پلو سبزی غذای اصلی سیزده به در خانواده‌های قمی بود و بازی‌هایی مثل الک دولک و مره بازی هم از رسومی بود که به گفته این عضو بنیاد قم پژوهی در روز سیزده بدر بین مردهای خانواده‌ها اجرا می‌شد.
شب پیش از عید نوروز را «عرفه» یا «شب برات » می‌نامیدند و در این روز، مردم در مراسم شب پیش از سال نو برای یاد کردن از مردگان و زیارت اهل قبور راهی امامزاده‌ها و زیارتگاه‌ها می‌شدند و برای مردگان خود خیرات می‌کردند. در شب عید نوروز هم بسیاری از مردم به بزرگ‌ترین زیارتگاه استان، حرم حضرت معصومه (س) می‌رفتند.

اقدس کاظمی یکی دیگر از اعضای قم پژوهی هم در گفت‌وگو با خبرنگار مهر گفت: در گذشته مردم قم از هفته‌ها قبل از شروع سال جدید خود را آماده می‌کردند، آجیل آن روزها گندم و شادانه بود که خانم‌های قمی قبل از شروع سال بو می‌دادند، نان کسمه پادرازی و گرد می‌پختند و سبزه در کوزه سبز می‌کردند.
به گفته کاظمی خیلی‌ها کسمه عیدی می‌دادند و اعتقاد داشتند که نان کسمه برکت خانه است، بزرگ خانواده پول‌های عیدی از قبل از سال تحویل لای قرآن می‌گذاشت و بعد از تحویل سال به بچه‌ها عیدی می‌دادند.
سیزده به در و گره زدن سبزه
آن طور که این عضو بنیاد قم پژوهی گفته است سفره‌های هفت سین مانند امروز چیده نمی‌شد و داخل سینی بزرگی، قرآن، سبزه، آینه، نبات، آجیل، چند عدد تخم مرغ رنگ کرده و چند عدد شمع روشن می‌گذاشتند. در بعضی از سفره‌ها علاوه بر آن، هفت سین دیگر شامل سبزی، سکه، سمنو، سنجد، سرکه، سماق، سیب و ماهی قرمز وجود داشت.
به گفته وی سبزی پلو و ماهی دودی و کوکو غذاهایی بود که در شب عید پخته می‌شد، روز اول سال نو هم آش رشته یا رشته پلو می‌خورند به این امید که تا آخر سال سررشته امور در دستشان باشد و به کارها مسلط باشند.
به اعتقاد کاظمی سبزه گره زدن از رسوم دیگری بود که در روز سیزده به در به خصوص بین دخترهای جوان و زن‌هایی که بچه‌دار نمی‌شدند رواج داشت که در کنار امامزاده احمد بن قاسم که نهر و علف‌هایی بلندی داشت جمع می‌شدند و سبزه گره می‌زدند و انتظار گشایش بخت داشتند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

همایش «بیانیه گام دوم انقلاب و تمدن نوین اسلامی» برگزار می‌شود

برپایی نماز جمعه‌ای متفاوت در قم/ اجرای 30 برنامه در مصلی قدس

ائمه جمعه خواستار برداشته شدن نرده‌ها هستند

مرمت تیمچه بزرگ قم به اتمام رسید

ظریف: برجام قابل مذاکره مجدد نیست

آخرین وضعیت سلامتی میرحسین موسوی

مسئولان قم و مشهد همگرایی بیشتری داشته باشند

آیت‌الله سبحانی: دین باید در متن زندگی دانشجویان قرار گیرد

بهره‌برداری از 2 شهر بازی در قم تا پایان امسال

استفاده از کولرگازی اصلی‌ترین علت افزایش تعرفه برق در قم است

استاندار قم با مدیر حوزه‌های علمیه کشور دیدار کرد

دانشگاه ها پشتوانه ایده پردازی و تصمیم سازی برای دولت هستند

آغاز رقابت تیم محمد سیمای قم در لیگ فوتسال جوانان کشور

تخریب دولت به هر بهانه‌ای آسیب به منافع ملی است

آمریکا: برای مذاکره فقط پیام رهبر یا روحانی را می‌پذیریم

ازاعلام فرسودگی بازار قم تاحمایت از سرمایه گذاران بخش گردشگری

سپاه پاسداران یک نفتکش انگلیسی را در تنگه هرمز توقیف کرد

ترامپ گوگل را به خیانت متهم کرد

ظرفیت فعال سینمایی قم 65 درصد افزایش یافت

موضع رهبری در برخورد با راهزنی دریایی انگلیس عزتمندانه بود

راه برطرف کردن مشکلات کشور توجه به مدیریت انقلابی و جهادی است

تعامل با غرب گره‌ای از مشکلات کشور باز نمی‌کند

اسلام را از راه گفت‌وگو به دنیا معرفی کنید

دیپلماسی مقاومت منافع ملی کشور را تضمین می‌کند

پیکر آیت الله حائری در قم تشییع شد

کاهش شدید تولید سوهان در قم/ افزایش صادرات به کشورهای عربی

دشمن از روش‌های مختلف به دنبال القای ناکارآمدی نظام است

انقلاب اسلامی ارزان به دست نیامده است

سیاست تهدید و فشار دربرابر ملت ایران نتیجه عکس دارد

مدیریت انقلابی و جهادی راه‌حل قطعی مشکلات کشور است

رئیس مؤسسه دائره المعارف فقه اسلامی درگذشت

650 کیلو مواد مخدر در قم کشف شد/ افزایش 434 درصدی کشف مواد افیونی

آیت‌الله حائری عمر خود را برای تحقیق در فقه اهل بیت(ع) صرف کرد

تردید اصولگرایان میان جلیلی، حداد و قالیباف

ظریف: آغازگر جنگ، پایان‌دهنده آن نخواهد بود

350 واحد آموزشی در استان قم آماده اسکان فرهنگیان است

بیش از 225 هزار مسافر نوروزی در مدارس قم اسکان یافتند

80 مدرسه آماده اسکان مسافران تابستانی در قم است

پیام تسلیت وزیر امور خارجه به آیت‌الله مظاهری

پیکر 2 شهید مدافع حرم در قم تشییع شد

پیکرهای مطهر 2 شهید مدافع حرم در قم تشییع شد

پیکر دو شهید مدافع حرم در قم تشییع شد

وضعیت مالیات بر ارزش افزوده به نفع تولیدکنندگان تغییر می‌کند

150 معدن راکد احیا می‌شود/ حمایت از معادن کوچک سولفات سدیم در قم

امروز بی‌رحمانه‌ترین هجمه‌ها علیه شورای نگهبان صورت می‌گیرد

توجه جدی به تأمین مواد اولیه و نقدینگی واحدهای تولیدی

اجرای طرح هجرت توسط دانش آموزان قمی در مناطق محروم

70 طرح نیمه تمام صنعتی در قم به بهره‌برداری می‌رسد

همه مسلمانان باید حمایت خود را از «شیخ زکزاکی» اعلام کنند

دیپلماسی اقتصادی برای کاهش فشار تحریم فعال شود