آخرين مطالب

در گفت و گو با کارشناسان مطرح شد؛

تبیین چهره حقیقی نهضت عاشورا با خرافه زدایی و بدعت ستیزی سياسي

تبیین چهره حقیقی نهضت عاشورا با خرافه زدایی و بدعت ستیزی

  بزرگنمايي:

عصر قم - تهران- انتقال و انعکاس صحیح پیام عاشورا و ترویج فرهنگ این نهضت بزرگ، رسالتی خطیر است که بر عهده تمام شیفتگان و پیروانان اهل بیت(ع) قرار دارد اما نفوذ برخی بدعت ها و خرافه ها در این آیین به ماهیت آن ضربه وارد ساخته و شرایط را برای سوءاستفاده دشمنان به منظور تخریب چهره اسلام حقیقی فراهم می آورد.

برگزاری مراسم عزاداری سید و سالار شهیدان امام حسین(ع)، سبب برانگیخته شدن شور و شعور حسینی در فضای کشور می شود، در این میان ورود برخی بدعت ها و تحریف ها در این آیین، ضرورت رویارویی با آنها را بیش از پیش آشکار می سازد و این موضوع وظیفه مهمی را بر عهده نهادها و سازمان های فرهنگی می گذارد تا با آگاه سازی، تبیین و ترویج فرهنگ عاشورایی، زمینه لازم برای برپایی سوگواری هایی به دور از بدعت و خرافه فراهم کنند.
آیت الله خامنه ای مقام معظم رهبری در دیدار با زایران حرم مطهر رضوی در یکم فروردین 1373 خورشیدی در ارتباط با ورود برخی بدعت ها در عزاداری های امام حسین(ع) فرمودند: «بزرگترین دشمنی با اسلام، همین است که کسانی به نام اسلام، به نام دین خدا و به نام محبّت اهل بیت(ع)، خرافاتی را اشاعه دهند که وقتی کسانی از این خرافات اطّلاع پیدا می کنند، بگویند «اگر اسلام این است، ما این اسلام را نمی خواهیم!» این، ضربه بزرگی است.»
پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا با توجه به اهمیت آسیب شناسی عزاداری های محرم و ضرورت نهادینه ساختن ارزش های قیام عاشورا با آیت الله «سید هادی رفیعی پور» موسس و مدیر موسسه علمی و پژوهشی امام هادی(ع) و «جعفر بای» محقق، آسیب شناس اجتماعی و استاد به گفت وگو پرداخت.
-متن گفت وگوی ایرنا را در ادامه می خوانیم:
***ایرنا: انتقال صحیح پیام عاشورا چه تاثیرها و پیامدهایی را بر فرهنگ جامعه به ویژه نسل جوان خواهد داشت؟
**آیت الله رفیعی پور: یزید با چهره حکومت دینی، حادثه کربلا را رقم زد و در دنیای کنونی نیز استکبار، پشت نقاب حقوق بشر، انواع جنایت ها را مرتکب می شود و با انتقال صحیح پیام نهضت امام حسین(ع) و این که چگونه ایشان می خواست توحید، یکتا پرستی، عدالت و اخلاق را در جامعه اسلامی نهادینه کند، می توان در برابر دسیسه های استکبار ایستاد و با ظلم مبارزه کرد. احیای اخلاق اسلامی از دیگر هدف های متعالی سید و سالار شهیدان(ع) به شمار می رود.
** جعفربای: فلسفه حقیقی نهضت عاشورا، آزادیخواهی برای بشریت به شمار می رود. ارزش های قیام کربلا با فطرت و سرشت آدمی پیوند خورده و بشر به طور ذاتی آزادیخواه و ظلم ستیز است و مظلوم نوازی جزو سرشت آن محسوب می شود و با توجه به استواری حماسه عاشورا بر این 2 اصل، امام حسین(ع) در میان دیگر دین ها و اقلیت های مذهبی نیز از جاذبه بسیاری برخوردار است و دوستداران فراوانی دارد.
قیام عاشورا در واقع نهضتی جهانی و فرااسلامی بود که ضد ظلم، حامی مظلوم و مدافع حق به شمار می رفت. با تبیین این مساله برای نسل جوان می توان آنها را به طرف این ارزش ها جذب و حقیقت پیام رخداد کربلا را به درستی منتقل کرد اما با رسوخ خرافه هایی که با عقلانیت سازگاری ندارد و در تضاد با خرد بشری است، نسل جوان از این ارزش ها دلزده و دلسرد خواهد شد.
*** ایرنا: ایجاد چه بدعت هایی در عزاداری های محرم را سبب به وجود آمدن انحراف در تبیین اهداف حقیقی از پیام قیام عاشورا می دانید و علت رسوخ این بدعت ها چیست؟
**آیت الله رفیعی پور: امویان برای آن که حقیقت و چرایی قیام امام حسین(ع) به فراموشی سپرده شود، بدعت هایی در مراسم این روز نهادند اما به برکت وجود ائمه اطهار(ع) اصالت این قیام حفظ شد اما این آیین ها و مراسم به مرور زمان بر اثر برخی اعمال سلیقه ها که با نظر شارع مقدس سازگار نیست، دچار انحراف شده است. امروزه دیده می شود در برخی از روضه هایی که در عزاداری های محرم خوانده می شود، نسبت هایی به خانواده رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(ع) می دهند که در شان اهل بیت(ع) نیست. در شماری از تعزیه ها نیز سخنان و رفتارهایی صورت می گیرد که مناسب نیستند، هر چند اینها جنبه هایی از احساسات و عواطف را برای بیان مظلومیت ائمه(ع) بیان می کنند اما استفاده از هر ابزاری برای این منظور، مورد تایید نیست. از دیگر مظاهر انحراف در عزاداری های محرم، مساله قمه زنی به شمار می رود و با توجه به آن که درباره قمه زدن روایتی وجود ندارد پس باید دید این سنت از کجا وارد دین شده است. مراجع عظام نیز در این ارتباط فتوا داده و آن را حرام اعلام کرده اند. انعکاس تصویرهای مربوط به این رفتار، موجب سوءاستفاده دشمنان و به ابزاری برای تخریب دین اسلام تبدیل خواهد شد.
در روایت ها آمده است که در روز عاشورا از خوردن و آشامیدن امساک شود اما امروزه عکس این عمل صورت می گیرد. مرحوم محدث قمی در کتاب شریف مفاتیح نقل می‌کند «روز عاشورا روز امساک است» اما در این روز اسراف و زیاده روی روی می دهد که از دیگر بدعت های وارد شده به این آیین محسوب می شود.
** جعفربای: عزاداری های مراسم عاشورا سبب می شود تا مسلمانان هر سال با عشق، علاقه و با تمام وجود آن را پاس نگاه دارند و باشکوه تر از گذشته این مهم را برگزار کنند اما این سنت و آیین مذهبی در طول تاریخ دستخوش ناهنجاری های بسیاری شده است که گاهی آن را از فلسفه اصلی جدا می سازد و به انحراف می کشاند. بعضی از این بدعت ها، حکایت از ورود آیین ها و مراسم های قومی و قبیله ای دارد که با مسایل مذهبی پیوند خورده و آن را به شکل یک سنت شبه مذهبی درآورده که فلسفه وجودی این بدعت ها با احکام مذهبی در تضاد است به عنوان مثال یکی از این آیین ها قمه زنی محسوب می شود در حالی که دین مبین اسلام، هرگونه آسیب رسانی به بدن را ناشایست و حرام می داند و ایجاد جراحت بر بدن، گناهی کبیره به شمار می رود. این خرافه ها بیشتر از فقر فرهنگی جوامع نشات می گیرد، بنابراین می بایست پیروانان سیره امام حسین(ع) برای هر رفتار خویش توجیهی عقلانی داشته باشند.
*** ایرنا: ضمن آسیب شناسی و بیان پیامدهای این پدیده در عزاداری های محرم، چه راهکارهایی برای اصلاح این امر وجود دارد؟
**آیت الله رفیعی پور: روحانیان، مراجع، ائمه جمعه، سخنرانان مذهبی می بایست در بیانیه ها و سخنرانی های خود ضمن تبیین و واکاوی حقیقت نهضت عاشورا، مردم را نسبت به پرهیز از این گونه رفتارها، تشویق و پیامدهای این پدیده را به آنها گوشزد کنند.
** جعفربای: چون قیام سیدوسالار شهیدان، قیامی جهانی و متعلق به تمام بشریت به شمار می رود، نباید با دامن زدن به برخی خرافه ها آن را دچار انحراف کرد و از جاذبه و اثرپذیری آن کاست. البته برخی از افراد تعمدی در وارد ساختن این بدعت ها به آیین های عزاداری ندارند و به دلیل عشق و علاقه به امام حسین(ع) مرتکب چنین خطاهایی می شوند اما ضرورت دارد تا این بدعت ها را با یک غبار روبی زدود و این پاکسازی هر از چندگاهی لازم است. حلاوت، شیرینی و قدرت جذب آیین های حسینی سبب می شود تا مشتاقان و شیفتگان زیادی گرد آن جمع شوند اما وجود این خرافه ها و رفتارهای غیرعقلانی سبب دافعه، رنجش و گریز از انجام دادن این نوع مناسک خواهد شد و بنابراین ضرورت غبارروبی، پاکسازی و آفت زدایی از چهره این مراسم به شدت احساس می شود.
*** ایرنا: نهادهای فرهنگی مانند آموزش و پرورش و رسانه ها را تا چه میزان در اصلاح این آسیب ها موثر می دانید؟
**آیت الله رفیعی پور: در این زمینه حوزه های علمیه، صدا و سیما، آموزش و پرورش، وزارت ارشاد، سازمان تبلیغات و به طور کلی نهادهای فرهنگی وظیفه حساس و خطیری برعهده دارند و در این ارتباط تاکنون بسیار کم کاری شده است. چرا با گذشت 35 سال از پیروزی انقلاب نتوانسته ایم آنگونه که شایسته است صدای امام حسین(ع) و حقیقت نهضت او را به دنیا منتقل کنیم و همین مساله زمینه تحریف نهضت عاشورا را فراهم می آورد بنابراین در این ارتباط ضرورت فرهنگ سازی بسیار اهمیت دارد.
**جعفر بای: خانواده به عنوان مهم ترین بخش و اساسی ترین رکن برای اصلاح این خرافه ها به شمار می روند و پس از آن آموزش و پرورش، تمام نهادهای فرهنگی و به خصوص رسانه ها نقش کلیدی را در این مساله ایفا می کنند. آنها می بایست با نهادینه سازی فرهنگ اصیل عاشورا و خرافه زدایی از این آیین ها، چهره حقیقی نهضت امام حسین(ع) را برای جهانیان آشکار سازند.
*** ایرنا: با توجه به حضور پیروان دیگر ادیان در مراسم عاشورا، گسترش این بدعت ها و رفتارهای نادرست چه تاثیری بر این موضوع دارد؟
**آیت الله رفیعی پور: نهضت عاشورا چند بعدی است و ارزش هایی چون آزادی خواهی، عدالت خواهی، مبارزه با ستمگر و مسایل اخلاقی تنها جنبه ای از این قیام محسوب می شود. واقعه کربلا، حماسه ای جمعی و جنبه ای بین المللی دارد و همین سبب می شود تا پیروان دیگر ادیان به حقیقت این نهضت پی ببرند و در این مراسم شرکت کنند اما برخی از این رفتارهای نابهنجار به این دلبستگی ضربه وارد می کند.
** جعفربای: باطل ستیزی، حق پروری و دفاع از عدالت جزو خصلت های ذاتی تمام انسان ها به شمار می رود بنابراین پیروان دیگر آیین الهی در این مراسم شرکت می کنند و شیفته این گونه این مراسم می شوند چون که با سرشت و فطرت آنها سازگار و با روحیه و خصلت هایشان همخوانی دارد. گاندی می گوید من با الگوگیری از نهضت حسینی می توانم هند را نجات دهم. به طور قطع این انحراف ها و خرافه ها که با هیچ توجیه عقلی سازگاری ندارد سبب یک نوع دلزدگی خواهد شد.
*گروه اطلاع رسانی
خبرنگار: مهسا شریفی**انتشار دهنده: شهربانو جمعه
پژوهشم**2059*2002*9131
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

فرماندار: روند سرمایه‌گذاری در بلوار پیامبر اعظم قم شتاب بگیرد

دعا با افزایش معرفت به اجابت نزدیک‌تر می‌شود

28 هزار دانش آموز کلاس اولی در قم به مدرسه می‌روند

تنقیح قوانین پس از تأیید شورای نگهبان نباید ماهوی باشد

«حجت الاسلام کورانی» در پشتیبانی از جبهه مقاومت مجاهدت بسیار کرد

توجه به تفسیر قرآن در حوزه علمیه ضروری است

ضرورت تشکیل شبکه اطلاع رسانی دفاع مقدس در قم

نهادهای فرهنگی قم دغدغه رهبری نسبت به حجاب را برطرف نمایند

وضعیت حجاب در ادارات قم ارزیابی می‌شود

قم جزو آخرین استان‌های کشور در زمینه افزایش قیمت‌ها است

صدور «قم کارت» تا 2 ماه دیگر/پرداخت کرایه تاکسی الکترونیکی می‌شود

جذب 160 میلیارد تومان اعتبار ملی برای استان قم

زمینه رقابت سالم نامزدهای انتخاباتی در قم فراهم شود

تلاش امارات و عربستان برای بهبود روابط خود با ایران

آماده‌سازی زیرساخت‌های شهر هوشمند در قم/ شهر هوشمند متولی ندارد

تلاش برای برگزاری انتخاباتی سالم با حضور حداکثری مردم در قم

ایران گزینه‌های متعددی برای گام‌های بعدی کاهش تعهدات دارد

خروج از برجام برای آمریکا هزینه دارد

شرایط اقتصادی کشور رو به بهبودی است

انتخابات حق الناس است و باید با سلامت کامل برگزار شود

مدیران برنامه‌ها را جهت طرح در لایحه بودجه دولت ارائه دهند

واریز 15میلیارد دلار به صندوق اینستکس توسط اروپاییان

انتخابات با سلامت و بی‌طرفی کامل باید در قم برگزار شود

سه جمله‌ طلایی که حسن روحانی را در سال 92 رئیس‌جمهور کرد

وظیفه حوزه علمیه، پاسداری از نظام و صیانت از انقلابی ماندن حوزه است

دشمن همه توان خود را برای اختلاف افکنی در امت اسلام بکار گرفته است

عزم جدی برای پیشرفت و تعالی حوزه

پیکر علامه‌ شیخ حسین کورانی در قم تشییع شد

فرهنگ عاشورا عامل تقویت تفکر ظلم ستیزی و مقاومت در برابر دشمنان است

آیت‌الله مکارم شیرازی: از ظرفیت‌های فرهنگی عاشورا غفلت نشود

علم آموزی و پاسداشت سنن اصیل حوزوی نخستین رکن حوزه است

زیباکلام: سحر آن روز برای هواخوری رفته بود!

واعظی: فضای مجازی، عامل شیوع اعتیاد است!

12 پروژه سرمایه‌گذاری در بلوار پیامبر اعظم(ص) قم اجرا می‌شود

نخستن مدرسه تابستانی حقوق پارلمانی در قم برگزار می‌شود

پناهیان همچنان حرف می‌‌زند؛ نیش‌دار و گزنده!

توکلی : دست از سر کارگر بردارید، سراغ خائنان بروید

برگزاری مدرسه تابستانی حقوق پارلمانی در قم

دشمنان با کمک فضای مجازی به دنبال از بین بردن اعتقادات مردم هستند

جریان فکری اسلامی را به جهان معرفی کنیم

ایران فریب چراغ سبز ترامپ برای مذاکره را نمی خورد

رسالت طلاب در رساندن پیام گفتمان انقلاب بسیار سنگین است

ملت ایران فریب چراغ سبزهای مذاکره با آمریکا را نمی‌خورد

ایران فریب چراغ سبز ترامپ را نمی خورد

چرا امام حسین(ع) فریاد "هل من ناصر" را سر دادند؟

کاروانهای هلال احمر به مناطق محروم اعزام می شود

طرح نذر آب نماد خدمت بی‌منت به محرومان است

ارائه خدمات داوطلبان هلال احمر و خیران 11 استان به مردم محروم سیستان و بلوچستان

گسترش یاس در جامعه از ترفندهای دشمن است

پوستر شعار اربعین 98 رونمایی شد